Zadaca Iz Fizike

Dobrodošli na moj blog

14.12.2008.

MEHANIČKI TALASI

-  Pri širenju talasa čestice sredstva ostaju na svojim mjestima i osciluju oko ravnotežnog položaja, širi se samo stanje oscilovanja odnosno prenosi se energija izvora talasa.

          * TIPOVI MEHANIČKIH TALASA *
 
-  Transverzalni - čestice sredstva osciluju okomito na smjer širenja talasa (npr. talas na užetu).
-  Longitudinalni - čestice osciluju u smjeru širenja talasa (npr. zvučni talasi).
-  Talasi nastaju u izvoru talasa, a oscilovanje se određenom brzinom proširi kroz sredstvo.
-  U elastičnim su tvarima susjedne čestice međusobno povezane elastičnim silama te pomak jedne čestice iz ravnotežnog stanja uzrokuje i pomak susjednih čestica.
-  Poremećaj ravnotežnog stanja se zbog inercije ne prenosi trenutno nego nekom konačnom brzinom.
-  Pritom kroz sredstvo ne putuju čestice nego sam poremećaj; zato je važno razlikovati brzinu oscilovanja čestica oko ravnotežnog položaja od brzine širenja talasa.

-  Brzina talasa zavisi o osobinama (elastičnošći i gustini) sredstva kroz koje val prolazi.

-  Kada talas prelazi iz jednog sredstva u drugo ili se prostire kroz nehomogeno sredstvo, brzina i talasna dužina mu se mijenjaju, a frekvencija ostaje ista.

          * VAŽNI POJMOVI *

-  Talasna dužina - udaljenost najbližih tačaka koje osciluju istom fazom.

-  Fazna brzina - brzina kojom se valotalasi šire kroz sredstvo (jer se njome širi određena faza talasa).

-  Grupna brzina - brzina širenja energije.

-  Talasna fronta - geometrijsko mjesto tačaka do kojih dopire oscilovanje u određenom trenutku (*sve tačke talasne fronte imaju istu fazu oscilovanje).

-  Valne zrake - pravci po kojima se titraji šire od čestice do čestice.

-  U prirodi su najčešći prostorni (trodimenzionalni) talasi:

   *  Kuglasti - valne fronte su koncentrične kugline plohe, a zrake radijalni pravci.

  *  Ravni talas - nastaje iz beskonačno dalekog tačkastog izvora; talasne fronte su ravnine, a    zrake paralelni pravci.

         * SREDINA KROZ KOJU SE PROSTIRU TALASI *

-  Sredina čijim posredstvom se prenosi talas može imati neke od sledećih osobina:

  **  homogena sredina ako su osobine sredine u svim tačkama jednake,

  **  izotropna sredina ako su fizičke osobine iste nezavisno od pravca kretanja.

          * PRIMJERI TALASA *

-  Pored mehaničkih talasa koje vidimo na provršini vode, najpoznatiji talasi su elektromagnetni u koje spadaju radio talasi, mikrotalasi, infracrveni talasi, vidljiva svjetlost, ultraljubicasti zraci, rentgentni zraci i gama zraci. Ovi talasi se kroz vakuum kreću brzinom svjetlosti.

  • Zvučni ili akustični talasi, su (longitudinalni) mehanički talasi koji se kreću kroz materijalnu sredinu (gas, tečnost ili čvrsto telo), a takvih je učestanosti da ih može otkriti čulo sluha (20 Hz - 20 kHz).
  • Zemljotres ili seizmički talasi su (longitudinalni) mehanički talasi u zemljinoj unutrašnjosti i kori.
  • Gravitacioni talasi su vrsta fluktuacije u gravitacionom polju predviđene opštom teorijom relativnosti, no za njih još nema eksperimentalne potvrde.




30.11.2008.

OSCILACIJE

Harmonijske oscilacije

-  Pojave kao što su obilazak Zemlje oko Sunca, noć i dan, kretanje klatna časovnika, plima i oseka mogu se nazvati zajedničkim imenom - periodične pojave. Vrijeme nakon kog se pojava ponavlja zove se period.

Oscilacije su harmonijske ako je povratna sila, srazmjerna udaljenju tela od ravnotežnog položaja:

 

 


Konstanta k je koeficijent proporcionalnosti, F je povratna sila a x udaljenje od ravnotežnog položaja (elongacija). Znak minus potiče od suprotnog usmjerenja povratne sile i elongacije.

 

U toku oscilovanja tijelo ima brzinu jednaku nuli u krajnjim položajima-kada je opruga maksimalno istegnuta ili maksimalno sabijena. Tada je sva energija sistema skoncentrisana u opruzi, a kinetička energija tijela jednaka nuli.

 

Prelaženje potencijalne energije opruge u kinetičku energiju tijela, i obrnuto, odvijalo bi se beskonačno dugo, da nema gubitaka energije. Oscilovanje kod kojeg nema gubitaka energije zove se neprigušeno. Realna oscilovanja su prigušena. 

 

Broj oscilacija u jedinici vremena sa zove frekvencija - n, a vreme trajanja jedne oscilacije zove se period - T. Frekvencija i period povezani su na sledeći način:

  Za harmonijsko oscilovanje, nezavisno od vrste oscilatora važi i sledeća jednačina:

 

gde je m - masa tela koje osciluje.

30.11.2008.

MATEMATIČKO KLATNO

-  Matematičko klatno je tijelo značajne mase i zanemarljivih dimenzija obješeno o lak neistegljiv konac, koje osciluje u vertikalnoj ravni pod dejstvom gravitacije. Gravitaciona sila može da se razloži u dvije komponente, od kojih jedna samo zateže konac , a druga, aktivna,  ubrzava telo. Aktivna komponenta ubrzava telo ka ravnotežnom položaju i predstavlja povratnu silu. Oscilovanje matematičkog klatna može se smatrati harmonijskim samo u slučaju malih amplituda (ugao otklona ne sme biti veći od pet stepeni). Tada se udaljenje od ravnotežnog položaja i povratna sila skoro sasvim poklapaju po pravcu, suprotnog su smjera i povratna sila je srazmjerna udaljenju.

30.11.2008.

FIZIČKO KLATNO

-  Možemo posmatrati teoriju fizičkog klatna u oscilaciji na malo drugačiji način. Kod fizičkog klatna smjenjuju se kinetička i potencijalna energija prilikom oscilacije, ali nije zgoreg posmatrati i odnos sila.

-  U gornjoj tačci klatno ima bestežinsko stanje ili smanjenje sila teže u jednom trenutku. Istovremeno, centrifugalna sila je ravna nuli.

 

 

-  Tako da pri tim minimalnim silama ili nultim silama u gornjoj tačci, koje su veoma zanimljive prilikom dvostepenih oscilacija, zato što one kulminiraju u donjoj tačci.

-  Zbog centrifugalne sile u donjoj poziciji, sila klatna kulminira usljed najveće brzine kretanja, a takođe i gravitaciona sila, odnosno sila teže je maksimalna zato sto klatno propada dole da bi se posle dizalo gore.

Otuda je nemoguće, ili veoma teško zaustaviti dvostepenu oscilaciju.

 

-  Suficit energije, usled ovih inercijalnih sila i gravitacionog potencijala može se objasniti dopunjenom formulom o kinetičkoj energiji, posto imamo impuls, odnosno održavanje oscilacije, znači, imamo izvjesnu uloženu energiju i dodatno ubrzanje usljed gravitacionog potencijala.

 

 

Tako da usljed tih sabiranja brzina i pošto energija kinetička raste sa kvadratom brzine, ova jednostavna formula u stvari sve objašnjava. To je jedna samo dopuna kinetičkoj energiji, zato što znamo to i u saobraćaju - pri duplo većoj brzini, zaustavni trag je četiri puta duži.

22.10.2008.

MOMENT IMPULSA

Moment impulsaje fizička veličina kojom se meri nastojanje materijalnog tela da nastavi da rotira.
-  Formalno se definiše kao:

Momentom impulsa se izražava kako kretanje tela po orbiti (kruženje Zemlje oko Sunca) tako i rotacija tela oko sopstvenog centra mase (rotacija Zemlje oko sopstvene ose).

-  Moment impulsa je vektorska veličina, dakle, poseduje intezitet, pravac i smer.

-  Pravac vektora momenta impulsa je normalan na ravan orbite tela (paralelan sa osom rotacije) i poklapa se sa pravcem vektora ugaone brzine.

SI jedinica za moment impulsa je kgm2s-1 (kilogram metar na kvadrat u sekundi ).

Moment impulsa je održan, dakle, za njega važi zakon održanja (konzervacije).

-  Prema ovom zakonu, moment impulsa fizičkog sistema ostaje konstantan (nepromenjen) dok ga ne promeni spoljašnja sila, tačnije moment sile.

-  Ili, ekvivalentno tome, moment sile jednak je brzini promene momenta impulsa. Kada kruto telo rotira, njegovo protivljenje promeni rotacionog kretanja meri se njegovim momentom inercije.

22.10.2008.

FREKVENCIJA

-  Frekvencija je fizikalna veličina kojom se izražava broj titraja u određenom vremenskom intervalu.
-  Za određivanje frekvencije događanja broj događaja koji promatramo u određenom vremenskom intervalu se podijeli s trajanjem tog vremenskog intervala.
- Jedinica za frekvenciju je 1Hz.
-  1 Hz predstavlja ponavljanje događaja jednom u sekundi,2 Hz dvaput u sekundi i itd.
-  Alternativna metoda određivanja frekvencije je mjerenje vremena između dva uzastopna ponavljanja događaja (period) iz čega se frekvencija izračunava kao recipročna vrijednost tog vremena:
                       f = 1/T, gdje je T - period
-  Mjerenje frekvencije zvuka, elektromagnetskih valova,električnih signala, ili ostalih valova, frekvencija u hercima je broj ponavljajućih ciklusa valnog oblika u sekundi.
-  Ako se radi o zvučnom valu, frekvencija je ta koja većim dijelom karakterizira visinu tona.
-  Frekvencija ima inverznu vezu prema pojmu valna duljina.
-  Frekvencija f jednaka je brzini v vala podijenjena s valnom duljinom λ (lambda) vala:
                               f = v / λ
      
        

19.10.2008.

VERTIKALNI HITAC NANIŽE

-  Kada se tijelo baci sa neke visine početnom brzinom vertikalno na zemlju :
                                          v = v0 + gt
                                          h = v0t + gt2 / 2
                                          v = (v02 + 2gh)1/2
* v je brzina tela u trenutku t,
* v0 je početna brzina tijela, a
* h visina sa koje je bačeno tijelo.
-  Jednačine se mogu upotrebiti za visine blizu površine zemlje .
-  U jednačinama se ne spominje otpor vazduha.

19.10.2008.

VERTIKALNI HITAC UVIS

-  Vertikalni hitac je jednodimenzionalno gibanje u smjeru Y-osi.

-  U smjeru X-osi nema gibanja, pa je X-koordinata tijela koje se giba uvijek jednaka, dok je brzina u smjeru X-osi konstantno jednaka nuli.

-  Tijelo ima u početku ima početnu brzinu gibanja u smjeru Y-osi.

-  Brzina tijela u smjeru Y-osi u trenutku t jednaka je: ,
gdje je: ubrzanje sile teže. Tijelo se giba s negativnom akceleracijom, tj. početnu brzinu, pri usponu, s vremenom smanjuje član koji sadrži ubrzanje sile teže.

-  Y-koordinata u trenutku t jednaka je:
-  Ova formula je jednačina kvadratne funkcije, koja nam govori kako izgleda krivulja puta.

- Kad tijelo dođe do svoje najveće visine koju može dostici, brzina .
Uvrstimo li u prethodnu formulu za Y-koordinatu, dobivamo formulu za izračunavanje najveće visine:

Iz izraza za brzinu dobivamo vrijeme koje je potrebno da tijelo dođe iz početnog položaja u položaj najveće visine:

19.10.2008.

HORIZONTALNI HITAC


- Kretanje tela koje nastaje kada se ono baci sa neke visine početnom
brzinom u horizontalnom pravcu.
- Ovo kretanje može se razložiti na dva kretanja :
           * ravnomerno pravolinijsko duž horizontalnog pravca i
           * ravnomerno ubrzano duž vertikalnog pravca.
- Odgovarajuće jednačine :
                              x = v0t
                              y = h - gt2 / 2
                              vx = v0
                              vy = gt
-   x i y - su koordinate tela u trenutku t,
-   h - je visina sa koje je bačeno telo,
-   v0 - je početna brzina tela usmerena u pravcu x ose.
- Treba znati da se jednačine mogu upotrebiti u slučaju da se kretanje vrši
blizu zemljine površine i da je sila otpora vazduha zanemarljivo mala.

19.10.2008.

KOSI HITAC


- Kosi hitac je gibanje koje tijelo izvodi kad je izbaceno u kosom smijeru u odnosu na tlo.


α - ugao elevacije
- početna brzina
d – domet
h - maksimalna visina
t - vrijeme leta

U vodoravnom smjeru gibanje je jednoliko, a u okomitom ubrzano s akceleracijom .

08.10.2008.

KOSMIČKE BRZINE

PRVA KOSMIČKA BRZINA

- Prva kosmička brzina je brzina koju treba saopštiti tijelu da bi se ona okretala oko Zemlje na maloj visini.
                                             


DRUGA KOSMIČKA BRZINA

- Druga kosmička brzina je minimalna brzina koju treba saopštiti raketi da bi ona uspjela da se iščupa iz stega gravitacije Zemlje i ode beskonačno daleko, nošene kroz svemir sopstvenom inercijom.
                                            

TREĆA KOSMIČKA BRZINA

-
Treća kosmička brzina je brzina koju treba dati objektu da bi napustilo sunčev sistem i otišao u međuzvjezdano prostranstvo.

ČETVRTA KOSMIČKA BRZINA

-
Četvrta kosmička brzina je minimalna brzina koju je potrebno dati objektu da bi napustio galaksiju Mliječni Put.

21.09.2008.

NEWTONOVI ZAKONI

- Njutnovi zakoni su skup od osnovna tri zakona klasične fizike.
- Opisuju vezu između kretanja tijela i sila koje djeluju na tijelo.
- Ovi zakoni čine temelj klasične fizike.

          PRVI NEWTONOV ZAKON - ZAKON INERCIJE

- Svako tijelo zadržava stanje mirovanja ili ravnomjernog pravolinijskog kretanja, sve dok drugo tijelo svojim djelovanjem ne promjeni to stanje.

\sum_{i=1}^ n \overrightarrow{F_i} = \overrightarrow{0}
          DRUGI NEWTONOV ZAKON - ZAKON SILE

- Ovaj zakon opisuje činjenicu da je promjena kretanja (ubrzanje) nekog tijela moguća jedino dejstvom sile i povezuje silu koja djeluje na tijelo sa masom tijela i ubrzanjem kojem je tijelo izloženo.
- Jačina sile koja djeluje na tijelo i daje mu ubrzanje jednaka je proizvodu mase tijela i ubrzanja.

\overrightarrow{F}= m \cdot \overrightarrow{a}
F - sila;  m - masa;  a - ubrzanje.
- SI jedinica za silu je njutn (N).
       
        Sila teže i težina
-
Sila kojom zemlja privlači tijelo zove se sila teže.
- Pod uticajem Zemljine teže,tijela dobivaju ubrzanje g.
- Prema 2. Newtonovom zakonu jačina sile Zemljine teže je  F = mg.
- Obilježava se slovom Fg ili G.
- Sila teže brojno je jednaka proizvodu mase tijela i ubrzanja sile Zemljine teže.
- Težina tijela je sila kojom Zemlja privlači tijelo.

          TREĆI NEWTONOW ZAKON - SILA AKCIJE I REAKCIJE

- Ako jedno tijelo djeluje silom na drugo tijelo, onda i drugo tijelo djeluje na prvo silom iste jačine i suprotno smijera.
\overrightarrow{F_1} = -\overrightarrow{F_2}
- Djelovanje jednod tijela na drugo je akcija, a protiv djelovanje drugog tijela je reakcija.

Zadaca Iz Fizike
<< 12/2008 >>
nedponutosricetpetsub
010203040506
07080910111213
14151617181920
21222324252627
28293031

MOJI LINKOVI

MOJI FAVORITI

BROJAČ POSJETA
35971

Powered by Blogger.ba